Menu

     Wybór języka
Wybierz język

English Polish Romani

     Twoje IP
34.200.226.179

Związek Romów Polskich: News

Przeszukaj ten temat:   
[ Wróć na stronę główną | Wybierz nowy temat ]

 Stypendia dla studentów romskich

News





Wszelkie informacje dotyczące konkursu stypendialnego oraz formularz zgłoszeniowy i spis wymaganych dokumentów do nadesłania dostępne są w zakładce Stypendia.

Wszystkich chętnych do wzięcia udziału w konkursie prosimy o dokładne zapoznanie się z Regulaminem oraz o nadsyłanie kompletnych wniosków na adres Związku Romów Polskich.

Wysłany przez admin_zrp dnia 12-08-2016 o godz. 15:55:55 (297 odsłon)
(Czytaj więcej... | Wynik: 0)

 Spotkanie międzypokoleniowe w formie wykładów – Poznań 2016 r.

News

„Historia i kultura Romów i Sinti”


Międzypokoleniowe warsztaty edukacyjno-integracyjne pod nazwą „Historia i kultura Romów i Sinti” jakie odbyły się w hotelu Olimpia w Poznaniu, były integralną częścią uroczystości upamiętniających pomordowanych Romów i Sinti.

Pierwszy dzień wykładów rozpoczęła swym referatem „Upamiętnienie Romów i Sinti w Polsce i Europie” dr Dagmara Mrozowska z Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. rtm. W. Pileckiego w Oświęcimiu, reprezentująca także Uniwersytet Jagielloński. Kolejnym prelegentem był mgr lic. Andrzej Sochaj, Sekretarz Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu funkcjonującego przy Związku Romów Polskich z siedzibą w Szczecinku, który przedstawił uczestnikom warsztatów historię i funkcjonowanie Obozu Zagłady w Chełmnie nad Nerem wykładem „Zagłada Romów i Sinti w pierwszym, niemieckim Obozie Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem w czasie II wojny światowej (1941-1945)”.

Zoran Dimov, prezydent International Romani Union mówił o sytuacji międzynarodowej Romów i problemach jakie ich dotyczą. Szczególnie zwrócił uwagę na fakt, iż Romowie mają trudność z porozumieniem się między sobą, co w dalszej perspektywie rzutuje także na brak porozumienia ze społeczeństwem większościowym.

Drugą część środowych wykładów rozpoczęła mgr Justyna Matkowska (Uniwersytet Wrocławski) Pełnomocnik Wojewody Dolnośląskiego do spraw mniejszości narodowych i etnicznych wystąpieniem „Sytuacja i tożsamość etniczna kobiet pochodzenia romskiego”, w którym ukazała jak na przestrzeni wieków zmienia się wizerunek kobiety romskiej w różnych ujęciach.

Z kolei Krzysztof Kasak z Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie zamykający środowy panel przedstawił krótki, choć bardzo ciekawy wykład „Psychologiczne aspekty oddziaływania autorytetu. Rozproszenie odpowiedzialności na przykładzie II wojny światowej i działań państw autorytarnych”, w którym zgłębiał tajniki ludzkich zachowań pod wpływem presji wywieranej przez osoby obdarzone autorytetem.

Drugi dzień warsztatów rozpoczął swym wykładem „Kim są Sinti - historia i charakterystyka grupy” mgr Andrzej Łuczak (Uniwersytet Zielonogórski), który pełni funkcję Dyrektora Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu działającego przy ZRP w Szczecinku. Dzięki jego wystąpieniu słuchacze poznali genezę grupy Sinti, która do dziś jest grupą mało znaną i często błędnie charakteryzowaną.

Dr hab. prof. UAM w Poznaniu Tomasz Wicherkiewicz w swym referacie „Historia i potrzeba badań lingwistycznych nad językiem romani. Troska o zachowanie języka romani przykładem ratowania zagrożonej romskiej tożsamości” podkreślił, że archeologią Romów jest właśnie ich język i badania nad nim przeprowadzane.

Kolejnym z wzbudzających wiele emocji wykładów był ten mgr Jerzego Norberta Grzegorka, (Uniwersytet Szczeciński), „(Nie)Rom w zmianie postrzegania 'Innego'. Perspektywa uczestnicząca - wrażliwość badacza - wrażliwość etyczna", w którym skierował do słuchaczy otwarte pytanie, czy osoba spoza społeczności jest w stanie rzetelnie i dogłębnie zbadać kulturę romską i opublikować wyniki tychże badań.

Ostatnim referentem międzypokoleniowych warsztatów był Krzysztof Kasak, który zaangażował słuchaczy do uczestnictwa w warsztacie psychologiczno-społecznym na temat stereotypów i ich zwalczania „Stereotypy i różnice międzykulturowe, a postrzeganie drugiego człowieka”.

W tegorocznych warsztatach uczestniczyło około 90 osób i zgodnie ze swą nazwą były to warsztaty wielopokoleniowe – uczestniczyli w nich zarówno studenci, absolwenci, jak i przedstawiciele stowarzyszeń romskich, osoby angażujące się w pracę na rzecz Romów z całej Polski, w tym m.in. z Nowej Soli, Andrychowa, Wrocławia, Szczecinka, Lublina, Pabianic, Głubczyc, Jasła, Zielonej Góry i Szczecina. Towarzyszyli nam również przedstawiciele duchowieństwa w osobie Krajowego Duszpasterza Romów Ks. Stanisława Opockiego i siostry Aleksandry Pander z Papieskiej Rady do spraw Duszpasterstwa Migrantów i Podróżujących w Watykanie.

Projekt realizowany dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Fundacji im. Róży Luksemburg.


      

      

      

Wysłany przez admin_zrp dnia 09-08-2016 o godz. 12:09:58 (326 odsłon)
(Czytaj więcej... | Wynik: 0)

 UROCZYSTOŚĆ UPAMIĘTNIAJĄCA ROMÓW I SINTI

News
którzy zostali zamordowani w tym miejscu w czasie II wojny światowej



LAS RZUCHOWSKI – CHEŁMNO NAD NEREM – 03.08.2016 R.


W środę,  dnia 3.08.2016 r. o godz. 12:15 w Lesie Rzuchowskim na terenie Muzeum byłego Obozu Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem, Oddział Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie, Instytucja Kultury Województwa Wielkopolskiego rozpoczęła  się uroczystość upamiętniająca Romów i Sinti, którzy zostali zamordowani w tym miejscu w czasie II wojny światowej. Organizatorem uroczystości był Związek Romów Polskich z siedzibą w Szczecinku.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda i Prezydent Republiki Federalnej Austrii objęli w tym  roku honorowym patronatem uroczystość upamiętnienia Romów i Sinti, którzy zostali zamordowani w byłym niemieckim, nazistowskim Obozie Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem. Patronat medialny uroczystości objął Program Drugi TVP S.A,. Polskie Radio, Program Pierwszy S.A. oraz dziennik „Rzeczypospolita”. W czasie obchodów obecne były też media niemieckojęzyczne m.in. przedstawiciele  austriackiej telewizji i radia publicznego Österreichischer Rundfunk – ORF oraz media lokalne.

Uroczystość w Lesie Rzuchowskim, w tym „Leśnym Sanktuarium Niewinnej Krwi”, rozpoczęła się od wprowadzenia pocztów sztandarowych i odegrania i odśpiewania hymnów: romskiego, polskiego, austriackiego i unijnego. Następnie prowadzące, którymi były Justyna i Magdalena Matkowskie poprosiły o zabranie głosu gospodarza tego miejsca dr Annę Ziółkowską,  Dyrektor Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie.

Na obchody przybyli przedstawiciele władz państwowych i lokalnych, przedstawiciele licznie zgromadzonego duchowieństwa, korpusu dyplomatycznego, wielu instytucji i organizacji pozarządowych. Godnym podkreślenia jest fakt przybycia na tegoroczne obchody Prezydenta i Wiceprezydenta International Romani Union oraz dużej delegacji Romów i Sinti z różnych części Polski.  

W uroczystości wzięła udział duża czterdziestopięcioosobowa delegacja z Republiki Federalnej Austrii na czele z Ambasadorem Republiki Austrii, przedstawicielami Krajów  Związkowych Burgenlandu i Styrii oraz przewodniczącym Stowarzyszenia Kulturalnego Austriackich Romów. Ogółem, w uroczystościach wzięło udział ponad 300 osób narodowości romskiej i nieromskiej z Polski i z Austrii, w tym osoby starsze pamiętające tamte dni.

Po powitaniu zaproszonych gości głos zabrał organizator uroczystości, Roman Chojnacki, Prezes Związku Romów Polskich z siedzibą w Szczecinku, Członek Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Dziękując wszystkim za przybycie, w swoim wystąpieniu przekazał jak długo trzeba było czekać na obchody w tym miejscu i jak bardzo ważne jest to historyczne wydarzenie, nie tylko Romów i Sinti z Polski, ale także z Austrii.

Po krótkim koncercie muzyki cygańskiej w wykonaniu Sióstr Matkowskich oraz licznych przemowach, które wygłosili zaproszeni goście, nadszedł czas na długo oczekiwane przez Romów i Sinti na całym świecie, a szczególnie w Polsce i w Austrii wydarzenie, jakim było odsłonięcie oraz poświęcenie pomnika ku czci pomordowanych Romów i Sinti w styczniu 1942 r. w byłym niemieckim, nazistowskim obozie Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem w czasie II wojny światowej.  

Pomnik został uroczyście odsłonięty przez Romana Chojnackiego, Prezesa Związku Romów Polskich z siedzibą w Szczecinku, oraz Christiana Klipplam Prezesa Stowarzyszenia Kulturalnego Austriackich Romów (Kulturverein österreichischer Roma Dokumentations- und Informationszentrum). Należy wspomnieć, że pomnik został ufundowany przez: Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Kulturverein österreichischer Roma Dokumentations- und Informationszentrum z Wiednia i Zukunftsfonds der Republik Österreich Zukunftsfonds der Republik Österreich, Der Nationalfonds der Republik Österreich für Opferdes Nationalsozialismus oraz Związek Romów Polskich z siedzibą w Szczecinku.

Modlitwę błogosławieństwa pomnika odmówił Jego Ekscelencja Ks. Bp Damian Bryl, biskup pomocniczy Archidiecezji Poznańskiej, a jego poświęcenia dokonał  Jego Ekscelencja Ks. Bp Franz Scharl, biskup pomocniczy Archidiecezji Wiedeńskiej. Modlitwę w języku romskim odmówił pastor romski Mieczysław Jodłowski z Nowej Soli.

Napis, jaki został umieszczony na  pomniku w języku polskim brzmi:


Następnie przedstawiciele młodzieży wystosowali do zgromadzonych Apel Młodych w trzech językach: polskim, romskim oraz niemieckim, by nigdy więcej na całym świecie nie dokonywano aktów dyskryminacyjnych wobec człowieka, a szczególnie wobec Romów i Sinti oraz, by nigdy więcej nie było na świecie wojen, kłótni i sporów pomiędzy ludźmi i narodami. Licznie przybyłe delegacje złożyły wieńce i wiązanki kwiatów pod pomnikiem. Wyprowadzenie pocztów sztandarowych zakończyło obchody. Po uroczystości przybyli mieli możliwość zwiedzenia Muzeum byłego Obozu Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem.

Niewiele osób wie, że w czasie II wojny światowej, na ziemiach okupowanych przez III Rzeszę, pierwszy nazistowski obóz zagłady powstał właśnie w tej małej wsi noszącej nazwę Chełmno na Nerem. Wieś ta znajdowała się wówczas w Kraju Warty i zmieniła nazwę na Kulmhof. Mając to na uwadze, tym bardziej cieszy nas, organizatorów tej uroczystości fakt, że po wielu latach przygotowań dzięki tegorocznym obchodom w Lesie Rzuchowskim to złowrogie  miejsce kaźni Romów i Sinti po blisko 75 latach zostało upamiętnione.

Uroczystość w Lesie Rzuchowskim mogła się odbyć dzięki wsparciu: Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Rady Ochrony Pamięci Walki Męczeństwa, Związku Romów Polskich z siedzibą w Szczecinku, Stowarzyszenia Kulturalnego Austriackich Romów, Centrum Dokumentacji i Informacji; Funduszu Przyszłości Republiki Austrii, Narodowego Funduszu Republiki Austrii na rzecz Ofiar Narodowego Socjalizmu oraz Fundacji im. Róży Luksemburg.

Organizatorzy dziękują też za pomoc w przygotowaniu uroczystości: doktorowi Thomasowi Buchsbaum’owi Ambasadorowi Austrii w Rzeczypospolitej Polskiej, dr Annie Ziółkowskiej gospodarzowi Muzeum byłego Obozu Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem, Wieńczysławowi Oblizajkowi Staroście Powiatu Kolskiego oraz członkom zarządu Powiatu Kolskiego, Tomaszowi  Ludwickiemu Burmistrzowi Miasta i Gminy Dąbie nad Nerem, Bożenie Dominiak Wójt Gminy Grzegorzew oraz Krzysztofowi Lisowi Staroście Powiatu Szczecineckiego, Policji, Straży Pożarnej, służbie medycznej, młodzieży, a zwłaszcza harcerzom, ochotniczej straży pożarnej oraz wszystkim, którzy w jakikolwiek sposób pomogli nam przygotować tę uroczystość.

ANDRZEJ SOCHAJ

      

      

      

      

      

      

      

      

      

      

      

      

  

Wysłany przez admin_zrp dnia 08-08-2016 o godz. 14:37:13 (462 odsłon)
(Czytaj więcej... | Wynik: 0)

 Patronat Prezydenta Austrii

News

Wysłany przez admin_zrp dnia 22-07-2016 o godz. 10:36:31 (264 odsłon)
(Czytaj więcej... | Wynik: 0)

 Romowie na EURO 2016

News
Kilka dni temu, 10 lipca meczem finałowym na Stade de France w Saint-Denis zakończyły się tegoroczne Mistrzostwa Europy w piłce nożnej we Francji. W meczu finałowym gospodarze turnieju – Francuzi, ulegli Portugalczykom 0:1 po wyrównanym meczu. Kibiców w Polsce zdobycie tytułu mistrza Europy przez Portugalię cieszy w sposób szczególny. To właśnie w meczu ćwierćfinałowym 30 czerwca reprezentacja Polski, rozgrywająca we Francji swój trzeci w historii, a zarazem najlepszy występ w mistrzostwach Europy, jak i najlepszy występ w międzynarodowych turniejach reprezentacji narodowych od ponad 30 lat, zmierzyła się z Portugalią i po bardzo wyrównanym meczu i dogrywce przegrała dopiero po rzutach w karnych.

W tegorocznych mistrzostwach po raz pierwszy w historii uczestniczyły 24 drużyny. Wśród nich znalazły się po raz pierwszy reprezentacje Walii i Islandii, które niespodziewanie wyeliminowały renomowane i stawiane w gronie faworytów reprezentacje Belgii i Anglii.

Na mistrzostwach Europy we Francji, tak jak i na poprzednich turniejach, obecne były również wątki romskie. W reprezentacjach Szwecji i Portugalii jedne z głównych ról odgrywali zawodnicy pochodzenia romskiego – Zlatan Ibrahimowić i Ricardo Quaresma. O ile doświadczony (35 lat) szwedzki zawodnik (dla którego były to zgodnie z jego deklaracją ostatnie mistrzostwa Europy) cały miniony już turniej wraz z kolegami z reprezentacji „Trzech Koron” wolałby najchętniej zapomnieć (Szwecja odpadła po fazie grupowej), o tyle Ricardo Quaresma, mimo prawie 33 lat i wcześniejszych nie zawsze udanych lat kariery, stanowił pewny punkt reprezentacji Portugalii. Zdobył on dla niej zwycięską bramkę w meczu z Chorwacją w 1/8 finału. To również on strzelił zwycięski rzut karny w meczu z Polską. Niestety, inny znany wybitny romski zawodnik z Włoch – Andrea Pirlo (37 lat) nie znalazł uznania w oczach selekcjonera Antonio Conte i nie został nominowany do szerokiej kadry reprezentacji „Azzurich”.

Romscy uczestnicy trwającego przez cały miesiąc turnieju EURO 2016 (10 czerwca-10 lipca) obecni byli także wśród kibiców z Chorwacji. Byli to przedstawiciele organizacji romskich działających w tym kraju i pełni dumy zamieścili na internetowych portalach społecznościowych oraz w prasie i telewizji swe zdjęcia wykonane we Francji na stadionach, na których pełni radości prezentowali romskie flagi i napisy w „romani ćhib”. Byli przy tym jednocześnie ubrani w szaliki oraz koszulki w barwach reprezentacji Chorwacji, czyli biało-czerwoną szachownicę.

Licznych romskich piłkarzy grających w klubach na centralnym oraz regionalnym szczeblu rozgrywek można spotkać w Rumunii, na Słowacji, na Węgrzech, w Grecji, w Serbii, Chorwacji, Macedonii, Hiszpanii czy Portugalii. Jak pokazują przykłady wspomnianych wcześniej zawodników oraz ich poprzedników, jak Ilie Dumitrescu z Rumunii, oprócz wielu innych, tkwi także duży potencjał sportowy, a konkretnie piłkarski.

dr Mateusz Babicki

Wysłany przez admin_zrp dnia 18-07-2016 o godz. 08:43:45 (224 odsłon)
(Czytaj więcej... | Wynik: 0)

 Romano Atmo 63

News
Ukazał się trzeci tegoroczny numer Romano Atmo, który jest już 63 numerem naszego dwumiesięcznika, w którym jak zwykle piszemy w języku polskim, romskim i angielskim.

Głównym tematem numeru jest spotkanie Prezydenta RP Andrzeja Dudy z przedstawicielami mniejszości narodowych zamieszkujących w Polsce, które odbyło się w Pałacu Prezydenckim. W spotkaniu tym uczestniczył również nasz Redaktor Naczelny, Prezes Związku Romów Polskich Roman Chojnacki, Członek Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Piszemy również o skandalicznym zdewastowaniu pomnika Pamięci o Zagładzie Romów zamordowanych w 1943 r. w Borzęcinie. Ponadto polecamy relację z Romskiej Nocy Muzeów w Szczecinku, podczas której odwiedzający mieli okazję m.in. podziwiać wystawę o tematyce romskiej, sprowadzoną specjalnie z Muzeum Okręgowego w Tarnowie. Publikujemy również tekst Ewy Sobkiewicz o kwietniowych spektaklach „Barona Cygańskiego” w Teatrze Muzycznym w Lublinie, w których wzięli udział również romscy artyści. Prezentujemy również drugą część „Strefy studenta” autorstwa Moniki Szewczyk. Oprócz tego piszemy także o romskim buncie w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz-Birkenau.

W dalszej części numeru publikujemy relację Andrzeja Łuczaka z konferencji pt. „Transkulturowa opieka medyczna w obliczu narodzin i śmierci”, zorganizowanej przez Akademię Medyczną w Poznaniu. Niewątpliwą gratką numeru jest artykuł Azima Iraniego o historii największych romskich zespołów muzycznych. Polecamy również artykuł o życiu na granicy dwóch kultur oraz bajkę „Sposób Elizy na złość” autorstwa Elżbiety Magiery-Doroz. Ponadto przedstawiamy relacje: Andrzeja Sochaja z wyjazdu do Głubczyc, gdzie miały miejsce wydarzenia propagujące historię, tożsamość i kulturę romską, i Dagmary Mrozowskiej z Balu romskiego w Bochni.

Na koniec warto zaznaczyć, że ten numer zrealizowaliśmy dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Zwiększonej Subwencji Oświatowej.

Przypominamy, że wersję elektroniczną naszej gazety znajdą Państwo na naszej stronie internetowej tutaj.


Wysłany przez admin_zrp dnia 11-07-2016 o godz. 10:50:46 (254 odsłon)
(Czytaj więcej... | Wynik: 0)

 WIELKA WĘDRÓWKA – WIELKI POSTÓJ. Romowie w literaturze, historii, polityce

News
OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA NAUKOWA O TEMATYCE ROMSKIEJ W POLSKIEJ AKADEMII NAUK


Dnia 27 czerwca 2016 r. w Pałacu Staszica w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w Warszawie odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa. Jej tematem była „Wielka wędrówka-wielki postój. Romowie w literaturze, historii, polityce”. Konferencję, która trwała cały dzień, zorganizowały następujące instytucje: Zespół Komparatystyki Literackiej i Badań Imagologicznych Instytutu Badań Literackich PAN; Instytut Literatury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego; Instytut Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu przy Związku Romów Polskich.

Z ramienia organizatorów odpowiedzialnymi za przygotowanie i przebieg konferencji byli: dr Anna Sobieska z Instytutu Badań Literackich PAN oraz mgr lic. Andrzej Sochaj, Sekretarz Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu, który już od blisko piętnastu lata działa przy Związku Romów Polskich z siedzibą w Szczecinku.

Konferencję otworzyła gospodarz spotkania dr Anna Sobieska. Przewodniczyła ona także pierwszej części konferencji, która została poświęcona interesującemu zagadnieniu pt. „Romowie w literaturze”. Pierwszy wykład pt. „Obraz Cygana w polskim czasopiśmiennictwie XIX i początku XX wieku” wygłosiła dr Grażyna Pawlak (Instytut Badań Literackich PAN). Podczas swojego wystąpienia omówiła w jaki sposób w dostępnej literaturze czasopiśmienniczej (w opracowaniach, felietonach, w poezji, prozie) postrzegano Romów w XIX i w XX w. do czasu wybuchu II wojny światowej w 1939 r. Pojawiały się w nich różne stereotypy dotyczące Romów i ukazywano ich najczęściej w mało pozytywnym świetle.

Kolejny temat, „XIX-wieczna antropologiczna, fotograficzna i folklorystyczna kolekcja cyganologiczna Izydora Kopernickiego. Charakterystyka, opis i losy zbioru” przedstawiła dr Magdalena Machowska (Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie). W swoim wystąpieniu omówiła ona stan swoich dotychczasowych badań na temat 30 baśni Izydora Kopernickiego (1825-1891). Był on wybitnym lekarzem, antropologiem, etnografem, prawą ręką Oskara Kolberga i wykonawcą jego testamentu. Sam stworzył kwestionariusz do swych badań i rozlicznych wypraw. Był pionierem w wielu sprawach, m.in. postulował robienie i używanie fotografii w terenie jako formę zbierania materiałów etnograficznych; badał co się śni ludziom, których się bada i – co było nowością w owym czasie – dopuszczał do publikacji teksty kobiet. Zajmował się też zbieraniem bajek i pieśni cygańskich. Badał pod kątem antropologicznym różnice pomiędzy Romami z Rumunii i z Węgier.

Później Ewelina Chodakowska (Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu), w swoim wykładzie „Przyroda Papuszy” ukazała raj utracony, który istniał naprawdę, a było nim taborowe życie Romów. Omawiając motyw przyrody w wierszach Papuszy wspomniała, ze w kulturze Zachodu nie istnieje inny raj niż raj utracony, ponieważ pęknięcie pomiędzy „życiem człowieka” i „życiem naturalnym” jest tak głębokie, że nikt nie pamięta, jaki świat zostawił człowiek po drugiej stronie przepaści. Papusza pamiętała – i wspominała ten świat, obserwując czasem „jaskółkę czarną jak Cyganeczka” zza okna domu gorzowskiej kamienicy.

Następnie dr Magdalena Rudkowska (Instytut Badań Literackich PAN) przybliżyła pokrótce w jaki sposób Józef Ignacy Kraszewski w swojej powieści „Chata za wsią” przedstawił Romów oraz w jak została ona wtenczas i zostaje dzisiaj odbierana przez czytelników. „Chata za wsią” należy do grupy powieści ludowych, porusza tematykę dyskryminacji społeczności cygańskiej. Jest jedną z najpoczytniejszych powieści Kraszewskiego.

Natomiast Agnieszka Caban (Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie), w wykładzie „Wędrówka i wielki postój w książce Zdzisława Kazimierczuka „Pożegnanie taboru” – analiza reportażu i jego znaczenie w kontekście współczesnej wiedzy o osiedlaniu Cyganów” ukazała wagę tej publikacji ze względów dokumentacyjnych i jej wpływ na ówczesną wiedzę wielu ludzi na temat akcji osiedleńczej.

Potem w swoim wystąpieniu  pt. „Utrwalenie wielkiego postoju taborów w literaturze romskiej” Justyna Matkowska (Uniwersytet Wrocławski) przybliżyła, w jaki sposób u znanych poetów i poetek romskich (m.in. Bronisława Wajs Papusza, Edward Dębicki, Teresa Mirga, Jan Mirga i inni) została ukazana akcja osiedleńcza; jak bardzo zapadła w ich pamięć dzięki temu, że sami ją przeżyli lub zapoznali się z nią dzięki relacjom świadków tych wydarzeń.

Później Maria Szoska (Uniwersytet Gdański) oraz Aleksandra Zielińska (Uniwersytet Warszawski), wszystkich uczestnikom konferencji przeniosły w świat filmu. Maria Szoska porównując film „Ida” z „Papuszą” w reż. K. Krauze i J. Kos-Krauze ukazała jego walory artystyczne oraz to, w jaki sposób film został odebrany przez widzów i krytykę. Natomiast Aleksandra Zielińska w swoim wykładzie pt. „Cyganie w filmie rosyjskim” przybliżyła zebranym, jak często motyw cygański był i jest wykorzystywany w filmie wcześniej radzieckim, a teraz rosyjskim i jaką odgrywał i odgrywa rolę, nie tylko propagandową, ale i rozrywkową. Sławne w tamtej scenerii były i są chóry cygańskie, teatry, jakie tworzyli, m.in. Teatr Romen powstał właśnie w 1931 r., z chórów cygańskich. Jedne filmy były poświęcone tylko Romom, w innych Rom występował jako jeden z głównych bohaterów. Nie są o nich, są jedynie ich częścią, a i w innych filmach temat cygański traktowany jest jako dodatek. Przykładem takiego znanego obrazu Roma, i jego życia, który wyłania się zza szklanego ekranu był i jest bardzo popularny radziecki serial „Cygan” z 1980 r.

W samym środku konferencji miał miejsce panel dyskusyjny. Jego moderatorem był Andrzej Łuczak, Dyrektor Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu. Oprócz niego w niniejszym panelu wzięli udział: dr Adam Bartosz, Andrzej Grzymała-Kazłowski, dr Łukasz Kwadrans, oraz Andrzej Sochaj. Paneliści wymienili swe poglądy i spostrzeżenia na tematy wskazane przez moderatora. Zostały omówione przede wszystkim kwestie związane z ukazaniem przyczyn polityki produktywizacji Romów w okresie PRL oraz tego, czy polityka ta z perspektywy czasu była słuszna.

W czasie dyskusji nakreślono jaka była polityka państw Europy środkowo-wschodniej wobec Romów w porównaniu z PRL w okresie 1945-1989 roku; ukazano blaski i cienie przymusowego osadnictwa Romów – co było dobre, a co złe i jaki był i jest wpływ przymusowego osadnictwa Romów na tradycyjną kulturę Romów i możliwości powrotu taborowego życia. Potem zatrzymano się nad sytuacją mniejszości romskiej w Polsce po 1989 roku; dyskutowano na temat wykluczenia społecznego, stereotypów, integracji czy asymilacji, Romów, rynku pracy, edukacji, roli instytucji kulturalnych w promowaniu wiedzy na temat narodowości romskiej itp.

Później przyszedł czas na część drugą konferencji, jaką stanowił blok wykładów na temat „Romowie w historii, polityce”. Tej części konferencji przewodniczył Andrzej Sochaj (Uniwersytet Szczeciński), Sekretarz Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu. Najpierw Katarzyna Oklińska (Uniwersytet Warszawski), w wystąpieniu pt. „Wokół eseju Zygmunta Baumana O cyganach i demokracji” poświęciła swoją uwagę Romom, aby uwypuklić najważniejsze myśli, jakie się tam znalazły.

Potem w swojej prezentacji Alicja Rut Rutowicz (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II) „Romowie w Polsce – Polscy Romowie?” w jasny sposób przedstawiła stan swoich dotychczasowych, socjologicznych badań o Romach.

Później Elżbieta Mirga-Wójtowicz (Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie) zapoznała zebranych ze swoją prezentacją „Polityką wobec Romów w Polsce po akcesji do UE. Programy na rzecz integracji Romów”. Omawiając tę tematykę podzieliła się również swoim doświadczeniem z pracy z Romami na tym polu.

Następnie w swoim krótkim wystąpieniu pt. „Rola romskich organizacji pozarządowych w mobilizacji etnicznej Romów w Polsce” Andrzej Łuczak (Uniwersytet Zielonogórski) podkreślił ich wagę w niesieniu pomocy Romom w zachowaniu romskiej kultury, języka, historii, ich tożsamości, całego dziedzictwa. Romskie organizacje winny przeciwstawiać się asymilacji i jedną z ich ról winno być dbanie o to, aby w globalizowanym świecie, pędzącym coraz szybciej, Romowie przekazywali swoją spuściznę następnym pokoleniom.

Ostatnim wykładowcą w czasie tej konferencji był politolog dr hab. prof. Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, Marcin Szewczyk. Jego prezentacja pt. „Romowie – polityka – Unia Europejska” poruszała kwestie związana z polityką wobec Romów i ukazywała szanse i zagrożenia polityki prowadzonej przez Unię Europejską w stosunku do Romów.

Mamy nadzieję, że powyższe wystąpienia oraz teksty referatów, które tego dnia nie mogły zostać zaprezentowane również znajdą się w publikacji pokonferencyjnej, która ukaże się zapewne w przyszłym roku. Dzięki temu, że było jeszcze trochę czasu, na koniec konferencji jej uczestnicy mogli obejrzeć bardzo interesujący film o romskich profesjach zatytułowany „Romane Butia. Profesje romskie. Rzemiosła romskie” autorstwa Pawła Lechowskiego. Konferencja zakończyła się o godz. 19:30.

Cieszy mnie i innych organizatorów fakt, że z roku na rok, dzięki wysiłkowi wielu osób z różnych instytucji naukowo-badawczych, coraz szersza grupa ludzi ma możliwość zapoznania się z historią, kulturą i tożsamością Romów, a także ubogacenia  swojej wiedzy i doświadczenia w pracy z Romami w Polsce, Europie i na świecie.

Andrzej Sochaj

Wysłany przez admin_zrp dnia 04-07-2016 o godz. 11:18:38 (638 odsłon)
(Czytaj więcej... | Wynik: 0)

 VI POSIEDZENIE RADY NAUKOWEJ INSTYTUTU

News
Dnia 13 czerwca 2016 r. w siedzibie Związku Romów Polskich w Szczecinku odbyło się VI posiedzenie Rady Naukowej Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu. Spotkanie poprowadzili: Roman Chojnacki prezes Związku Romów Polskich w Szczecinku oraz Andrzej Sochaj sekretarz Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu (Uniwersytet Szczeciński). Ponadto wzięli w nim udział: prof. dr hab. Ewa Nowicka-Rusek (Uniwersytet Warszawski i Collegium Civitas); dr hab. prof. US Janusz Mieczkowski, dr hab. prof. UAM Tomasz Wicherkiewicz (Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu); dr Dagmara Mrozowska (Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. rtm. W. Pileckiego w Oświęcimiu; Uniwersytet Jagielloński); dr Anna Ziółkowska (Dyrektor Muzeum Martyrologii w Żabikowie-Luboniu); dr Mateusz Alan Babicki (Uniwersytet Gdański) oraz Jerzy Norbert Grzegorek (Uniwersytet Szczeciński).

Obrady VI posiedzenia Rady Naukowej Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu otworzył tuż po godz. 11:00 prezes Związku Romów Polskich Roman Chojnacki, który serdecznie przywitał wszystkich zgromadzonych uczestników spotkania. Trwało ono ponad trzy godziny.

Na początku posiedzenia Andrzej Sochaj, sekretarz Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu przekazał krótką informację na temat dotychczasowego 15-letniego dorobku Instytutu, ze szczególnym uwzględnieniem ubiegłorocznej działalności tej jednostki dokumentacyjno-badawczej.

Następnie zatrzymano się nad kwestią przygotowania i przebiegu tegorocznych obchodów upamiętniających Romów i Sinti, którzy zostali zamordowani w byłym niemieckim, nazistowskim Obozie Zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem w czasie II wojny światowej. Obchody, które odbędą się w Lesie Rzuchowskim 3 sierpnia br. objął swoim Honorowym Patronatem Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda. Tego dnia zostanie odsłonięty i poświęcony pomnik upamiętniający Romów i Sinti, którzy zostali zamordowani w tym pierwszym Obozie Zagłady powstałym na terenach okupowanych przez Trzecią Rzeszę w czasie II wojny światowej.

Postanowiono, że na początku lipca br. na terenie Muzeum odbędzie się drugie spotkanie robocze w tym samym składzie co w lutym, i wtedy ostatecznie zostaną uzgodnione wszystkie kwestie związane z przygotowaniem i właściwym przebiegiem tej uroczystości.

Następnie Jerzy Norbert Grzegorek przedstawił pomysł związany z utworzeniem czasopisma naukowego o tematyce romskiej, pod kątem nie tylko historycznym, ale także psychologicznym, socjologicznym, dziedzictwa kulturowego Romów, gdzie można by było przedstawić wyniki działalności dokumentacyjno-badawczej Instytutu.

Inną poruszaną kwestia było przygotowanie nowych publikacji oraz wznowień uprzednio już wydanych opracowań w ramach serii wydawniczej „Romowie wczoraj i dziś”. Przedstawiono propozycję zasad ich redagowania, przygotowania do druku i recenzowania oraz popularyzacji m.in. w czasie konferencji lub sympozjów naukowych.

Później omówiona została możliwość wspólnej organizacji międzynarodowej konferencji romologicznej o Zagładzie Romów, której owocem byłaby publikacja naukowa. Zaproponowano miejsce, termin oraz pokrótce naszkicowano jej tematykę. Do końca lipca członkowie Rady Naukowej zredagują i przekażą swoje dalsze sugestie w tej sprawie, aby w 2017 r. taka konferencja mogła się odbyć.

Ważną kwestia była także sprawa kultywowania i dbania o język romski oraz prowadzenia nad nim badań i możliwości utworzenia studiów filologicznych języka romskiego na UAM w Poznaniu, którą przedstawił dr hab. prof. UAM Tomasz Wicherkiewicz.

 Prof. dr hab. Ewa Nowicka-Rusek poruszyła kwestie związane z integracją, a nie asymilacją Romów i potrzebą dalszych badań nad tym zagadnieniem i wsparcia działań w tym celu. Na koniec Sekretarz Instytutu przedstawił pokrótce najbliższe plany Instytutu – m.in. udział w konferencji pt. „Wielka wędrówka – wielki postój. Romowie w literaturze, historii, polityce”, która odbędzie się 27 czerwca 2016 r. w IBL PAN; nowe miejsca upamiętnienia – Majdanek, Gęsi Borek (Siedlce); udział w obchodach poświęconych pomordowanym Romom i Sinti – w Treblince czy w Garwolinie we wrześniu br.

Wszyscy uczestnicy posiedzenia z wielkim uznaniem wyrazili się na temat gazety „Romano Atmo”, wydawanej przez Związek Romów Polskich. To na jej łamach oraz na stronie internetowej www.romowie.com są zamieszczane artykuły, w których można znaleźć na bieżąco podejmowane inicjatywy i prace wykonane przez Instytut Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu. Podkreślono także duży wkład w promocję Instytutu i jego prac dzięki audycjom „Romano Dźipen”, jakie są emitowane w Radiu Koszalin. W tym roku ukazało się bowiem kilka audycji w ramach cyklu podsumowującego piętnastolecie działalności Instytutu

VI posiedzenie zamknął prezes ZRP Roman Chojnacki, który podziękował wszystkim uczestnikom spotkania za przybycie. Mamy nadzieję, że jego owoce poznamy w najbliższym czasie.

Tegoroczne posiedzenie Rady Naukowej, a także cała działalność Instytutu Pamięci i Dziedzictwa Romów oraz Ofiar Holokaustu działającego przy Związku Romów Polskich z siedzibą w Szczecinku jest finansowana dzięki dotacji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Andrzej Sochaj


Wysłany przez admin_zrp dnia 23-06-2016 o godz. 08:55:20 (469 odsłon)
(Czytaj więcej... | Wynik: 0)

 Transkulturowa opieka medyczna w obliczu narodzin i śmierci

News
W marcu bieżącego roku miało miejsce niezwykle ciekawe spotkanie konferencyjno-seminaryjne zorganizowane przez Akademie Medyczną im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu oraz Związek Romów Polskich w Szczecinku. Spotkanie miało niemalże charakter pionierski, bowiem było jednym z pierwszych w Polsce poświęconych stosunku Romów do opieki medycznej, medycyny, relacji kultury romskiej w stosunku do obszaru zdrowia, cielesności, życia i śmierci.

O ciekawości i atrakcyjności oraz o jego edukacyjnym wymiarze świadczyła frekwencja na nim, na które przybyło ponad 150 osób wśród nich m.in. władze uczelni na czele z rektorem, studenci nie tylko kierunków medycznych ale także humanistycznych i społecznych, pracownicy opieki zdrowia – lekarze, pielęgniarki, położne, jak i też zwykli mieszkańcy Poznania. Za realizację całego przedsięwzięcia ze strony Akademii Medycznej odpowiedzialna była dr Katarzyna Głodowska. Spotkanie poświęcone tematyce romskiej wpisywało się w większe przedsięwzięcie realizowane przez tą uczelnie skupiające się na różnicach kulturowych wpływających na stosunek i podejście do szeroko pojętego zdrowia, opieki medycznej. Stąd we wcześniejszych seminariach brali udział min. przedstawiciele wspólnoty świadków Jehowych, muzułmanie.

Pomysł i idea ich ma głębokie znaczenie. Pozwala szczególnie pracownikom opieki medycznej, studentom kierunków medycznych lepiej zrozumieć różnorodność kulturową i zróżnicowany stosunek i podejście do opieki medycznej, szpitali  lekarzy w zależności od danego kręgu kulturowego danej społeczności.

Pierwsza część spotkania miała charakter wykładowo-dyskusyjny. Na początku głos zabrali organizatorzy, którzy przedstawili sylwetki prelegentów – przedstawicieli Związku Romów Polskich Andrzeja Łuczaka oraz Justynę Matkowską oraz Katarzynę Czarnotę, działaczkę społeczną specjalizującą się m.in. w niesieniu pomocy romskim emigrantom z Rumunii koczujących w kilku miastach Polski – m.in. w Poznaniu, Wrocławiu, Gdańsku.

Jako pierwszy głos zabrał Andrzej Łuczak, który w prawie godzinnym wystąpieniu  przedstawił zarys historii oraz kultury Romów ze szczególnym uwzględnieniem stosunku lekarzy do przedstawicieli mniejszości romskiej. Zostały przywołane m.in. praktyki sterylizacji dokonywane przez niemieckich lekarzy w latach 30-tych oraz  40-tych w placówkach medycznych. Personel medyczny tym samym wpisywał się w główne wytyczne nazistowskiej ideologii eliminującej i rugującej Romów z przestrzeni publicznej, także z przestrzeni i sfery opieki medycznej. Udokumentowane przykłady takich praktyk z terenów Bydgoszczy, Torunia, Piły i Dobiegniewa to tylko nieliczne, które do naszych czasów przetrwały. Co więcej praktyki te były stosowane także w latach 90-tych w krajach Europy środkowo- wschodniej – Czechach na Słowacji . Jednym z chorych argumentów wysuwanych przez personel medyczny był duży przyrost naturalny romskich społeczności. W jednym jak i zarówno drugim przypadku sprawcy nie zostali rozliczeni ze swoich uczynków. Lekarze niemieccy dokonujący tych zabiegów po zakończeniu II wojny światowej prowadzili normalne praktyki lekarskie. Innym aspektem przywołanym w wystąpieniu były prowadzone eksperymenty  pseudo medyczne w nazistowskich obozach śmierci, jednym z bardziej nagłośnionych miejsc obozie Auschwitz i działalności dr Mengele, który dokonywał eksperymentów na romskich bliźniakach. Innym całkowicie pominiętym, a także przywołanym przykładem, było masowe uśmiercanie pacjentów szpitali dla nerwowo i psychicznie chorych, wśród których mogli być także romscy pacjenci, którzy bez względu na narodowość tak jak wszyscy byli masowo uśmiercani – także pacjenci niemieccy jak w szpitalu w Międzyrzeczu, obecnie w województwie lubuskim jak i też Owinskach pod Poznaniem, gdzie najczęściej przez śmiertelne zastrzyki uśmiercono kilkuset pacjentów. Historia więc nie jest pozbawiona wielu przykładów łamania przez lekarzy i świat medycyny przysięgi Hipokratesa nakazującej ratowanie i ochronę życia ludzkiego. W ostatniej części wypowiedzi została przedstawiona pokrótce sytuacja zdrowotna społeczności romskich w skali  Polski i Europy. Dane statystyczne jasno wskazują ,że nie jest z nią najlepiej, zarówno ze świadomością w obszarze dbania o swoje zdrowie jak i też dostępu Romów do opieki medycznej i usług lekarskich . Średnia długość życia Romów w skali europejskiej jest o 10 15 lat krótsza od przedstawicieli innych narodów.  

Druga prelegentka Justyna Matkowska scharakteryzowała pokrótce kulturę romską opowiadając m.in. o romskim hymnie, fladze jak i też znanych osobach pochodzenia romskiego.

Ostatnią prelegentką był Katarzyna Czarnota, poznańska aktywistka i działaczka społeczna specjalizująca się w pracy z grupami wykluczonymi społecznie, w tym m.in. Romami rumuńskimi. W swoim wystąpieniu przedstawiła charakter swojej pracy, rodzaje pomocy i działalności swojej organizacji oraz innych w obszarze niesienie pomocy Romom rumuńskim, którzy w wielu kwestiach mają podobne zapatrywania i stosunek do opieki medycznej, co  inne grupy romskie zamieszkujące Polskę.

Po wystąpieniach wszyscy prelegenci zostali zaproszenie do moderowanej dyskusji i odpowiadania na pytania zadawane przez zgromadzoną publiczność. Tych zresztą było bardzo dużo, słuchacze wykazywali zainteresowanie kulturą i specyfiką kultury romskiej w kontekście opieki medycznej. Do głównych wątków dyskusji można zaliczyć m.in. kwestie obrzędowości, wiary wyznawanej przez Romów, podejścia do cielesności i seksualności człowieka, stosunku do narodzin i śmierci, relacjach rodzinnych jak i też z ludźmi spoza środowiska rodzinnego, ról kobiet i mężczyzn, ubioru, spożywanych pokarmów i specyfiki kuchni oraz wielu innym.

Po zakończonej dyskusji prelegenci otrzymali od organizatorów dyplomy i podziękowania za udział w projekcie.

Część druga spotkania miała charakter bardziej kameralny i seminaryjny. Wzięli w nim udział głównie  przedstawiciele i pracownicy opieki medycznej, pielęgniarki  lekarki, położne. Dominowały głównie przedstawicielki płci pięknej dlatego też prym w nim wiodła doktorantka Uniwersytetu Wrocławskiego mgr Justyna Matkowska, która odpowiadała na pytania zgromadzonych uczestników, które w większym stopniu koncentrowały się na stosunku relacji kultury romskiej w obszarze opieki medycznej, pobytu Romów w szpitalach, cielesności oraz sfery intymności członków społeczności romskiej. Nierzadkie były zapytania o to co wolno a co nie lekarzowi w kontaktach z pacjentem romskim, jakich zachowań się wystrzegać a jakie są zalecane, jak uniknąć i nie zranić uczuć pacjentów romskich w trakcie badan, jak promować opiekę medyczną wśród Romów, obrzędów, narodzin i śmierci, medycyny naturalnej praktykowanej przez wieki przez Romów, znachorstwa i samolecznictwa.

Warto podkreślić, że ze względu na wielość poruszanych wątków oraz tematów przez uczestników sprawiła, że prelegenci nie zdołali wyczerpać wszystkich wątków dyskusji do samego końca, co może tylko świadczyć  o konieczności organizowania takich przedsięwzięć w przyszłość a zainteresowanie ludzi tym tematem tylko to potwierdza i może przyczynić się do poprawy usług medycznych względem przedstawicieli społeczności romskiej, uwzględniając specyfikę ich kultury w obszarze opieki i profilaktyki medycznej. Dlatego też inicjatywa Akademii Medycznej w swoim charakterze pionierska, godna jest kontynuowania w przyszłości.

Andrzej Łuczak

Fot. Mateusz Budzisz

      

Wysłany przez admin_zrp dnia 17-06-2016 o godz. 11:03:04 (1848 odsłon)
(Czytaj więcej... | Wynik: 0)

 ROCZNICA ROMSKIEGO BUNTU

News
W BYŁYM, NIEMIECKIM, NAZISTOWSKIM OBOZIE KONCENTRACYJNYM I ZAGŁADY AUSCHWITZ-BIRKENAU
– 16 MAJ 1944 r.

16 maja 2016 r. minęła kolejna rocznica bardzo ważnej, aczkolwiek mało znanej powszechnie daty z historii Romów i Sinti. Minęły już bowiem 72 lata od tego pamiętnego dnia 16 maja 1944, kiedy Romowie uwięzieni w Auschwitz-Birkenau w desperackim akcie odwagi stawili opór swoim oprawcom. Tego dnia, nie pozwolili na likwidację obozu i śmierć w komorach gazowych.

Często mówi się – i słusznie – o powstaniu warszawskim w 1944 r., czy też o powstaniu w getcie warszawskim z 1943 r., a rzadko w przestrzeni publicznej wspomina się o tym, że także Romowie stawali opór niemieckim nazistom w czasie II wojny światowej (1939-1945). Dlatego, przy okazji tej rocznicy warto wspomnieć o tym, że Romowie również walczyli w czasie wojny i okupacji w oddziałach partyzanckich. Byli członkami Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich oraz Armii Ludowej i walczyli dzielnie ramię w ramię z innymi członkami tych formacji wojskowych o wyzwolenie Polski z rąk hitlerowskiego okupanta.

W związku z kolejną rocznicą dobrze jest wspomnieć o tym mało znanym wydarzeniu z 16 maja 1944 r., czyli o bohaterskiej postawie wielu Romów i Sinti przebywających wówczas wbrew własnej woli w KL Auschwitz-Birkenau, które o kilka miesięcy opóźniło likwidację rodzinnego obozu cygańskiego Auschwitz-Birkenau (Zigeunerlager in Auschwitz-Birkenau), która miała miejsce w nocy z 2 na 3 sierpnia 1944 r.

Pisząc o tych sprawach dobrze jest też przypomnieć, że Romowie byli prześladowani przez nazistów jako „niższa rasa” od początku istnienia III Rzeszy: poddawano ich przymusowej sterylizacji, odebrano im prawa wyborcze na mocy ustaw norymberskich z 15 września 1935 roku. Prześladowania Romów i Sinti nasiliły się w czasie wojny i okupacji. Podobnie jak w przypadku Żydów, hitlerowcy objęli polityką eksterminacji także Romów zamieszkujących wszystkie okupowane kraje. W jednym z obozów, w Buchenwaldzie już w dwóch pierwszych latach II wojny światowej wypróbowywano na dzieciach romskich działanie cyklonu B.

W 1942 roku zdecydowano, że Romów i Sinti spotka taki sam los jak Żydów. Początkowo, o czym też rzadko się mówi, zamykano ich w gettach żydowskich w Warszawie i w Łodzi. Romowie trafiali też do innych obozów m.in. do Treblinki i Flossenburgu, zaś romskie kobiety wysyłano do obozu w Ravensbrück.

Najwięcej jednak Romów i Sinti z różnych miejsc Polski i Europy przewieziono i uwięziono w KL Auschwitz-Birkenau. Stanowili oni pod względem liczebności trzecią grupę deportowanych do KL Auschwitz, po Żydach i Polakach. Transporty przyjechały do tego obozu z czternastu krajów. Dla Niemców priorytetem było oczyszczenie z Romów i Sinti ziem III Rzeszy, ale do obozu wysyłali też Romów z krajów podbitych. W akcji eksterminacji tej grupy uczestniczyli też sojusznicy Hitlera: Węgry, Rumunia, Słowacja i Chorwacja ustaszy. Po agresji na ZSRR specjalne niemieckie plutony egzekucyjne rozstrzeliwały tamtejszych Romów podobnie jak Żydów.

W romskim obozie rodzinnym (Zigeunerlager in Auschwitz-Birkenau) panowały piekielne warunki. Więźniów w obozie rodzinnym dziesiątkowały choroby i głód. Szerzył się tyfus i rak wodny (bakteryjne, zgorzelinowe zapalenie śluzówek, które powoduje martwicę okolic ust i policzków). Romowie cierpieli z niedożywienia i braku wody, nie ominęły ich tortury pseudomedycznych eksperymentów. Szczególnie cierpiały dzieci, na których eksperymenty pseudomedyczne prowadził „Anioł śmierci” – dr Josef Mengele.

Zigeunerlager czyli tzw. cygański obóz rodzinny istniał w Birkenau od lutego 1943 do sierpnia 1944 r. Liczył 32 baraki mieszkalne i sześć sanitarnych. Niemcy deportowali do niego blisko 21 tys. osób. Do tej liczby należy dodać 1700 Romów z okręgu białostockiego, u których stwierdzono przypadki tyfusu plamistego i nie zarejestrowano nawet jako więźniów obozu. Kilka dni po przybyciu zamordowano ich w komorach gazowych. Powszechnie przyjmuje się, że pierwszy transport Romów i Sinti do Birkenau został przywieziony 26 lutego 1943 r.

Po wojnie były polski więzień Auschwitz, Tadeusz Joachimowski (nr 3720), który w obozie cygańskim pełnił funkcję pisarza, wspominał, że 15 maja przyszedł do niego kierownik obozu cygańskiego Unterscharführer SS Georg Bonigut. Powiedział, że planowana jest jego likwidacja. Polecił polskiemu więźniowi uprzedzić zaufanych Romów i nakazał, by nie opuszczali baraków, gdy SS-mani rozpoczną akcję.

16 maja 1944 r., wieczorem przed obóz zajechały samochody. Wysiadło z nich ok. 50-60 SS-manów uzbrojonych z karabiny maszynowe. Kilku z nich weszło do baraku mieszkalnego, by wypędzić więźniów. Jednak Sinti i Romowie uzbrojeni w noże, łopaty, łomy i kamienie nie wyszli. Wśród SS-manów zapanowała konsternacja. Po pewnym czasie Niemcy odjechali. Akcja została odwołana. Joachimowski wspomniał też, że następnego dnia Bonigut powiedział, iż „Cyganie są na razie uratowani”.

Pierwsza próba likwidacji obozu cygańskiego w Birkenau nie udała się. SS-mani, którzy zetknęli się z nieoczekiwaną sytuacją, prawdopodobnie wycofali się z obawy przed stratami. Wśród cygańskich więźniów znajdowało się bowiem wielu byłych żołnierzy. Niemcy obawiali się również, że bunt Romówi Sinti mógłby się rozprzestrzenić na inne części obozu.

Ostatecznie, kilka miesięcy później Romowie i Sinti z Zigeunerlager w Auschwitz-Birkenau zostali zgładzeni w nocy z 2 na 3 sierpnia 1944 r. na rozkaz Reichsführera SS Heinricha Himmlera. Niemcy zagazowali pozostałych przy życiu 2897 więźniów. W KL Auschwitz-Birkenau zostało zgładzonych w sumie ponad 20 tys. Romów i Sinti. W wyniku prześladowań i terroru w latach panowania III Rzeszy śmierć poniosła około połowa populacji romskiej, zamieszkującej obszary okupowane przez nazistowskie Niemcy.

W 2001 r. w Bloku 13 na terenie „Stammlager” byłego niemieckiego, nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau otwarto stałą wystawę poświęconą martyrologii Romów i Sinti w Europie, która szczególnie przypomina o grozie, jaka miała miejsce w tym obozie, który na zawsze już pozostanie symbolem także romskiej zagłady, romskiego holokaustu, którego dokonano w czasie II wojny światowej w imię obłędnej ideologii, nienawiści i pogardy dla człowieka.

Andrzej Sochaj

Wysłany przez admin_zrp dnia 13-06-2016 o godz. 10:30:34 (521 odsłon)
(Czytaj więcej... | Wynik: 0)

1060 newsów (106 stron, 10 na stronie)
[ 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 | 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 | 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 | 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 | 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 | 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 | 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 100 | 101 | 102 | 103 | 104 | 105 | 106 ]

     Stypendia

     Wsparcie

     Ogłoszenie IPN

     Monitoring

     Raport




W latach 2007-2013 strona ZRP 
była realizowana dzięki dotacji przyznanej przez Ministra Administracji i Cyfryzacji
w ramach realizacji Programu na rzecz społeczności romskiej w Polsce






Związek Romów Polskich
       www.romowie.com

Pierwszy romski portal w Polsce oparty o PHPNuke.
All logos and trademarks in this site are property of their respective owner. The comments are property of their posters, all the rest © 2006 by: Webmaster and Admin_ZRP.

PHP-Nuke Copyright © 2005 by Francisco Burzi. This is free software, and you may redistribute it under the GPL. PHP-Nuke comes with absolutely no warranty, for details, see the license.
Tworzenie strony: 0.17 sekund